مترجم کتاب «خیره به خورشید نگریستن» [Staring at the sun : overcoming the terror of death‏] با بیان اینکه می‌توان به مرگ فکر کرد و نیازی نیست آن را انکار کنیم، گفت: ما یکسری سازوکارهای دفاعی انتخاب می‌کنیم تا از اضطراب مرگ فرار کنیم.

خیره به خورشید نگریستن [Staring at the sun : overcoming the terror of death‏] اورانوس قطبی‌نژاد

با حضور اورانوس قطبی‌نژاد، در هشتمین قسمت از فصل دوم برنامه تلویزیونی «چراغ مطالعه» به کتاب «خیره به خورشید نگریستن» اثر اروین یالوم پرداخته شد.

قطبی‌نژاد در ابتدای این برنامه گفت: خیره به خوشید نگریستن کار سختی است و در طولانی‌مدت چشم را می‌سوزاند. نگریستن به واقعیت و روشنایی چیزی است که یالوم در این کتاب می‌خواهد به ما بگوید. این کتاب راجع به یکی از اساسی‌ترین دغدغه‌های بشر به نام مرگ صحبت می‌کند. در باقی آثار یالوم هم به ‌نوعی راجع به مرگ صحبت شده است. در این کتاب به دنبال غلبه بر وحشت از مرگ است. خورشید را مرگ تلقی کرده و می‌گوید نمی‌توان به آن خیره نگاه کرد، چون خیلی سخت است و ذوب می‌شویم. این کار درعین‌حال شفابخش و درمان‌کننده است.

مترجم کتاب «خیره به خورشید نگریستن» افزود: می‌توان به مرگ فکر کرد و نیاز نیست آن را انکار کنیم. ما یکسری سازوکارهای دفاعی انتخاب می‌کنیم تا از اضطراب مرگ فرار کنیم. همین بازی‌های کامپیوتری خشن نوعی مبارزه با مرگ است و برای مقابله با اضطراب مرگ به سراغ این‌گونه بازی‌ها می‌رویم و مثل یک مسکن موقت ما را آرام می‌کند. به چتربازی، بانجی‌جانپینگ یا خودزنی هم برای مقابله با اضطراب مرگ روی می‌آوریم. گاهی درمانگر هم ممکن است متوجه نشود که اختلال‌های ما مانند وسواس یا ... لباس مبدلی برای مقابله با اضطراب هستند. یالوم می‌گوید روانکاوهای کلاسیک دقت نمی‌کنند که این اختلال‌ها، لباس‌هایی برای غلبه بر اضطراب هستند.

وی ادامه داد: یالوم خیلی فلسفی فکر می‌کرد و یک جهان‌بینی فلسفی داشت، در نتیجه خیلی از جملات فلاسفه را بسط و گسترش داد. از طرفی روان‌پزشکی است که یکسره در کار درمان بوده و بسیاری از نوشته‌های او ناشی از تجربیات مراجعه‌کننده‌های او است. بخش آخر این کتاب آموزش‌هایی است که هم برای روانشناسان مناسب است و هم غیر روانشناسان. به رابطه سالم و صمیمی با مراجعه‌کنندگان خیلی تأکید دارد و رابطه از بالا به پایین با مراجعه‌کنندگانش ندارد. می‌گوید این کتاب را اختصاصاً برای غلبه بر وحشت از مرگ نوشته است. یالوم یکسری کتاب آموزش درمان‌های وجودی دارد. همچنین تعدادی رمان بلند و رمان کوتاه دارد. این کتاب جزو دسته کتاب‌های آموزشی است او محسوب می‌شود.

کوروش علیانی، مجری کارشناس برنامه در ادامه گفت: شاید تجربه تصادفی که یالوم داشته باعث شده ترس از مرگ همراه او باشد و این کتاب را بنویسد. اورانوس قطبی‌نژاد در پاسخ گفت: با توجه به تجربیات و پژوهش‌هایی که دارد می‌بینیم که از ابتدا به فکر مرگ بوده است. البته این تجربه هم به قول خودش یک تجربه بیدارکننده بود. چون یک پدیدارشناس است به مسائل از دید مراجعه‌کننده‌هایش می‌نگرد و پیش‌فرض‌های خودش را دخیل نمی‌کند. بنابراین نیاز نیست که خودش مسائل را تجربه کرده باشد و می‌تواند در تجربه دیگران شریک شود. برای فرار از ترس از مرگ ابتدا باید ببینیم چه کارهایی داریم انجام می‌دهیم. آیا زیاد کار می‌کنیم یا زیاد از سازوکارهای دفاعی استفاده می‌کنیم و توجیه‌های منطقی برای آن‌ها پیدا می‌کنیم که باز هم آن‌ها را ادامه دهیم؟ آیا با زیاد کار کردن ممکن نیست سکته کنیم؟ داریم از مرگ فرار می‌کنیم و درعین‌حال داریم خودمان را می‌کشیم.

وی در پایان گفت: یالوم در این کتاب به ما توصیه کرده که به خودشناسی و خودآگاهی بپردازیم. راجع به اضطراب مرگ با دیگران و کسانی که مرگ عزیز را تجربه کرده‌اند صحبت کنیم و با دیدن این‌گونه فیلم‌ها به آن فکر کنیم. برخی نگاه مذهبی دارند و به زندگی بهتر بعد از مرگ فکر می‌کنند. این افراد خیلی ترس از مرگ ندارند و این نگاه می‌تواند کمک‌کننده باشد. برخی با فرزندپروری احساس جاودانگی می‌کنند که این نگاه خیلی اضطراب مرگ را کم می‌کند. برخی نیز اثری از خود به جای می‌گذارند. خود یالوم می‌گوید معنای زندگی را در مراجعینم پیدا کردم؛ وقتی که می‌بینم می‌توانم به دیگران زندگی ببخشم و درد آن‌ها را درمان کنم. به تعداد آدم‌های روی زمین راه رسیدن وجود دارد. از دید یالوم زندگی و مرگ یکی هستند. یعنی وقتی ما متولد می‌شویم و از رحم مادر وارد رحم طبیعت می‌شویم، گویی دوباره می‌میریم و متولد می‌شویم.

[این کتاب برای نخستین بار با ترجمه مهدی غبرایی تحت عنوان «خیره به خورشید» و توسط نشر جیحون منتشر شده است.]

................ تجربه‌ی زندگی دوباره ...............

دکتر مجد در کتاب «قحطی بزرگ و نسل کشی در ایران» برای اولین بار اسناد مربوط به قتل عام بیش از 10 میلیون ایرانی در قحطی «عمدی» جنگ جهانی اول را با تکیه بر اسناد و مدارک و گزارش‌های آرشیو وزارت امور خارجه‌ی آمریکا و آرشیو روزنامه‌ها منتشر کرده است... در ایرلند مردم برای یادآوری جنایت بریتانیا در قحطی سیب‌زمینی؛ هر سال هفته‌ی بزرگداشت کشته‌شدگان قحطی دارند... ملت ایران به ققنوس تشبیه شده و به فاجعه عادت کرده است ...
تنهایی بین‌فردی، تنهایی درون‌فردی و تنهایی اگزیستانسیال... تجربه تهی‌ بودن، گم ‌شدن و محرومیت، جایی بیرون از ما نیست بلکه در درون ماست... باید بیاموزد با دیگری ارتباط برقرار کند بی‌آنکه او را تا سطح ابزاری برای دفاع در برابر تنهایی پایین بیاورد... ما نباید فکر کنیم وقتی گرد هم می‌آییم، از تنهایی بیرون آمده‌ایم... برای کسی که عافیت و امنیت مهم‌ترین چیز است، رحم مادر یا گور بهترین مکان است... عاشق دیگر نمی‌تواند به تنهایی تصمیماتی بگیرد ...
نیچه خطاب به فیلسوفان می‌گوید: «خانه‌هایتان را در دامنه‌های کوه آتشفشان بنا کنید» و من همه کسانی را که در جست و جوی حقیقتند مخاطب این سخن می‌یابم. «گریختن» مطلوب طبع کسانی است که فقط به عافیت می‌اندیشند و اگر نه، مرگ یک بار، زاری هم یک بار... شهروندِ مطیع کسی است که در صدق گفتار سیاستمداران تردید روا نمی‌دارد؛ تا آنجا تسلیم قوانین محلی است که عدالت را نه قبله قانون، که تابع آن می‌بیند ...
ویوین لی در نقش اسکارلت... آرزوها، عشق‌ها و هوس‌هایی که بر باد رفته... زمین داران «جنوبی»، سرمست از باده‌ی عصرانه و هیجان زده از غروری کاذب، رجز جنگ می‌خوانند: باید التماسمون کنند برای صلح!... هر جنوبی بیست نفر از شمالی‌ها رو لت و پار می‌کنه!...توی حمله ی اول کارشون رو می‌سازیم!... اشلی با اطمینان می‌گوید: بیشتر بدبختی‌های دنیا به علت جنگ است. و زمانی که جنگ تمام می‌شود، هیچکس نمی‌داند علت آغازش چه بود؟!... در جنگهای داخلی آمریکا، «جنوب» شکست خورد. ...
گونه‌ها یک‌شبه منقرض نمی‌شوند، کمااینکه میمون‌ها هنوز در کنار انسان‌ها به بقای خود ادامه می‌دهند... لات‌ها با واسطه‌ی حداقل یک حلقه‌ی مشهود یعنی جاهل‌ها، به لوطی‌ها مرتبط می‎شوند... توانسته سال‌ها عشق مرجان را در دل پنهان کند و آخ نگوید... هم با خودشان درگیرند، هم با مردم محل و غیرمحل... تحت‌تأثیر ایدئولوژی حزب توده به لومپنِ ‌پرولتاریا تبدیل شد... کم‌کم چاقو و زنجیر را کنار گذاشتند و به‌جای کوچه و خیابان برای خود در اینترنت دکانی دونبش درست کردند ...