فلورانس نایتینگل در کتاب «نوشته‌هایی در باب بیمارستان» بیان کرده که طراحی، نور، تهویه و ... عناصر بسیار مهمی برای تسریع در بهبودی بیماران و کاهش فشار روانی آن‌ها در بیمارستان‌ها به‌حساب می‌آیند.

معماری و سلامت» به قلم مریم ازنب

به گزارش کتاب نیوز به نقل از ایبنا، امروزه معماری مراکز درمانی از عملکردگرایی صرف، به ایجاد محیط شفابخش تغییر کرده است. محیط شفابخش در مراکز درمانی به معنی ایجاد فضایی است که تأثیرات مثبتی بر درمان بیماران داشته باشد. نقش تأثیرگذار فضاهای درمانی و به‌طور کلی محیط، در رفتار و روحیه بیماران، غیرقابل انکار است. محیط‌هایی از این‌دست، نیازمند تدابیر خاص برای طراحی است، چراکه خلق فضایی مناسب می‌تواند در نتیجه درمان و کاهش استرس در محیط‌های درمانی موثر باشد.

کتاب «معماری و سلامت» به قلم مریم ازنب با موضوع معماری بیمارستان و به‌طور خاص درباره طراحی مرکز تخصصی بیماران سرطانی غرب کشور با رویکرد بررسی تأثیر مولفه‌های کیفی بر انسان، تألیف شده است. این کتاب در پنج فصل، ابتدا به ذکر مقدماتی همچون کالبد مرکز درمانی، محیط داخلی، مولفه‌های کیفی فضا، تأثیر نور و رنگ و صدا بر بیماران می‌پردازد و در ادامه ضوابط و استانداردهای فضاهای درمانی و روند طراحی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

تأثیر محیط بر انسان در مراکز درمانی
مولف در فصل نخست کتاب نوشته است: «کیفیت محیط‌های درمانی بر رفتار بیماران تأثیرگذار هستند. در این محیط‌ها ازنظر روانی مولفه‌های تهویه طبیعی، منظره، نور طبیعی و مصنوعی، صدای مطلوب و عدم وجود صدای نامطلوب، رنگ، لوازم دکوراسیونی، فضای سبز و ابعاد پنجره‌ها در اتاق‌های بستری از عناصر تأثیرگذار هستند... کمرنگ بودن مسأله پژوهش و تحقیق در بحث تأثیر محیط بر انسان در مراکز درمانی، باعث شده محیط‌های درمانی تأثیر مطلوبی در شرایط روحی فرد نداشته باشد و جزو مراکز استرس‌زا محسوب شوند... در زمینه عوامل موثر در طراحی محیط‌های درمانی، در سال 1859، فلورانس نایتینگل در کتاب خود به نام «نوشته‌هایی در باب بیمارستان» بیان داشت که طراحی، نور، تهویه و ... عناصر بسیار مهمی برای تسریع در بهبودی بیماران و کاهش فشار روانی آن‌ها در بیمارستان‌ها به‌حساب می‌آیند.» او در رابطه با طراحی اتاق‌های بستری، اتاق‌هایی با ارتفاع بیشتر، پنجره‌های بزرگ‌تر و تهویه مناسب پیشنهاد داد.»

کارکرد نور طبیعی و مصنوعی بر بهبود بیماران سرطانی
«کمبود آفتاب باعث حالات کندی و رخوت، افسردگی، غمگینی، ازدیاد اشتها و عصبانیت می‌شود. به همین سبب علت احتمالی بیماری‌هایی چون اختلالات عاطفی فصلی، کاهش استفاده از آفتاب مطرح شده است. این اختلالات بیشتر در فصل‌های زمستان و پاییز دیده می‌شود. در این حالت، هورمون‌ها از تنظیم خارج می‌شوند، ساعت درونی بدن به‌خصوص تنظیم هورمون سرتونین به‌هم می‌ریزد و احساسات و عواطف دچار مشکل می‌شوند. اشعه خورشید، سیستم دفاعی بدن را تقویت می‌کند. ویتامین «D» که در اثر تابش نور خورشید است، مانع از ایجاد برخی از سلول‌های سرطانی می‌شود، می‌توان گفت که خورشید (نوردرمانی) احتمال ابتلا به بیماری سرطان را کاهش می‌دهد.»

طراحی داخلی محیط شفابخش با استفاده از تئوری مثبت
«می‌توان مبنای اصلی طراحی داخلی محیط شفابخش را حول استفاده از تئوری مثبت و کاربرد رنگ، پنجره‌های بزرگ، چیدمان مبلمان و طراحی ارگونومیک و مصالح دیوار و کف دانست؛ با توجه به اینکه دسترسی به مناظر طبیعی برای تمام بیماران مهیا نمی‌شود و نمی‌توان از خاصیت درمانی آن بهره برد. اولریچ در سال 1993 ضمن تحقیقی نشان داد که استفاده از مناظر طبیعی در قالب طراحی داخلی همچون تابلوها و یا لوح‌های دیواری و سقفی با ایجاد حواس‌پرتی، نتایج مثبتی را در بهبود ایفا نماید. ضمن اینکه بیماران نیز به درد خود تسلط بیشتری می‌یابند؛ با استفاده از به‌کارگیری رنگ‌های روشن،‌ نور طبیعی، استفاده از طبیعت و گل‌ها در فضای داخلی، نیکمت‌های پارک‌ها، حضور آب و فواره‌ها، مکان‌های به‌منظور رستوران و تریا در‌صورتی‌که بوی خوش و مطبوع احساس شود.»

نخستین چاپ کتاب «معماری و سلامت» در 227 صفحه با شمارگان 500 نسخه به بهای 23 هزار تومان از سوی انتشارات رهروان پویش راهی بازار نشر شده است.

................ هر روز با کتاب ...............

همه‌ جنبش‌های توده‌وار در طرفدارانشان نوعی جان‌برکفی و گرایش به عمل و اقدام مشترک برمی‌انگیزند؛ همه‌ آنها فارغ از آموزه‌هایی که می‌پراکنند و برنامه‌ای که ارائه می‌دهند تعصب، شور، امید، نفرت و نابردباری تب‌آلود را می‌پرورند... ایمان کور و پایبندی و وفاداری همه‌جانبه و با تمام وجود را طلب می‌کنند... میزان قدرت بالقوه‌ یک ملت در حکم گنجینه‌ آرزوهای دست‌نیافتنی آن است ...
چنان جزئیات حرفه‌ای یک جیب‌بر را باز کرده که اگر نگوييم خود ناکامورا یک جیب‌بر واقعی است، دست‌کم می‌توانیم مطمئن باشیم ساعت‌ها کار یک جیب‌بر واقعی را تماشا کرده است... جهان به سه دسته خدایان، بردگان و انسان‌ها تقسیم شده و متاسفانه بردگان از همه بیشترند... جیب‌برها و دله‌دزدها که تنها انسان‌های عادی این جهان‌اند و درنهایت اینها شاید بتوانند کاری خلاف اراده خدایان انجام دهند ...
در نقش پدر دوقلوها ... فیلمنامه‌ی این اثر اقتباسی بومی شده از رمان اریش کستنر است... هنرنمایی مرحوم ناصر چشم آذر در مقام نویسنده‌ی ترانه‌های متن... دغدغه‌های ذهنی خانواده‌ها و روش حل مساله به سبک ایرانی؛ مخصوصا حضور پررنگ مادربزرگ بچه‌ها در داستان، از تفاوت‌های مثبت فیلمنامه با رمان مبدا است... استفاده‌ی به‌جا و جذاب کارگردان از ترانه‌های کودکانه در پرورش شخصیت آهنگساز ایرانی از دیگر نقاط قوت اقتباس پوراحمد است ...
حتی اندکی نظرمان را در مورد پسر ولنگار داستان که روابطی نامتعارف و از سر منفعت با زنان اطرافش دارد، تغییر نمی‌دهد... دورانی که دانشجویان در پی یافتن اتوپیا روانه شهرهای مختلف می‌شدند و «دانشجو بودن» را فضیلتی بزرگ می‌شمردند. دورانی که تخطی از ابرساختارهای فرهنگی مسلط بر روابط بین جنس مخالف تقبیح می‌شد و زیرپوست شهر نوعی دیگر از زیستن جاری بود... در مواجهه با این رمان با پدیده‌‌ی تمام‌‌عیار اجتماعی روبه‌رو هستیم ...
حتی ناسزاهایی که بر زبان او جاری می‌شود از کتاب‌هایی می‌آید که خواندن‌شان برای کودکی هفت‌ساله دشوار است... معلم سرخانه‌ی او، نویسنده‌ای است که از فعالیت‌های روشنفکری سرخورده شده و در کلام او می‌توان رگه‌هایی از تفکر یک اصلاح طلبِ ناامید از بهبود اوضاع را مشاهده کرد... توی کتاب‌ها هیچ‌چیزی درباره‌ی امروز نیست، فقط گذشته است و آینده. یکی از بزرگ‌ترین نواقص کتاب‌ها همین است. یکی باید کتابی اختراع کند که همان موقع خواندن، به آدم بگوید در همین لحظه چه اتفاقی دارد می‌افتد ...