نویسنده و فوئنتس | آرمان ملی
«کنگره ادبیات» [The Literary Conference (El congreso de literatura)] فقط صد صفحه دارد، ولی سزار آیرا [César Aira] خیلی چیزهای دیگر به آن اضافه میکند. سزار، راوی داستان، در «کنگره ادبیات» شرکت میکند، ولی داستان به همینجا ختم نمیشود. هر کدام از خط سیرهای داستان- یا بهتر است بگوییم جاهطلبی او برای اینکه شبیه به کارلوس فوئنتس باشد، کافی است تا با آن، داستان را پیش ببریم...
![خلاصه کتاب معرفی کنگره ادبیات» [The Literary Conference (El congreso de literatura)] سزار آیرا [César Aira]](/files/161046546134439776.jpg)
راوی مترجم است: «زمان آن فرارسیده، که ترجمه جدیدی از داستانی که روایت میکنم ارائه دهم، تا با آن بتوانم تعاملات واقعیام را شفاف سازم. کار بزرگ من محرمانه و مخفی است، و زندگیام را به مالکیت خود درآورده است. حتی در کماهمیتترین چینوشکنهای آن، همانهایی که پیشپاافتادهترین بهنظر میرسند. تابهحال هدفم را زیر ظاهر موجه ادبیات پنهان کردهام. و از آنجا که نویسنده هستم، نگرانی خاصی را برنیانگیخته است.» (در این نسخه مکتوب، هنوز هم: «ظاهر موجه ادبیات»- یکی از نقشهای بسیاری است که آیرا در آن بازی می کند.) البته که بلندپروازیهای راوی بسیار بزرگ هستند- یکی از قابلتوجهترینها آنجاست که میگوید: «بر تمام عالم حکمفرمایی دارد.» که درنهایت منظورش تقلید از کارلوس فوئنتس است.
در طی مسیر یا حتی در آغاز، سزار با حلکردن معمایی به قدمت یک قرن، ناگهان به ثروتی هنگفت دست یافت. (آنطور که میگوید، آن را مدیون نیروهای منحصربهفرد و ویژگیهای خودش است («ذهن هرکس نیروهایی دارد که، چه بزرگ باشد یا کوچک، همیشه منحصربهفرد است و قدرتهایی که فقط و فقط مختص اوست.»)، و شرایطی که در آن قرار دارد. این ثروت تازه بهدستآمده (و شهرتی که با خود آورد) برای او مزایایی به ارمغان آورد، ولی این هم تنها بخشی از این داستان «ترجمهشده» است.
سزار خودش را کسی با ذهنی بس فعال میداند، و آنطور که از شواهد برمیآید، این نقلقولها محصول ذهنی است که مدام درحال فکرکردن است. او همچنین خودش را «دانشمندی پریشانحال» در نوع خود میداند. او خالق و نویسندهای است که چیزهای بسیار در سر دارد. مثل همین: آن عجیبوغریببودنی که موجب درخشش همهچیز میشود از من نشات گرفته. عالم از میان سرگشتگی بیانتهای من سربرآورده است...
آنچه پیش از همه درباره «کنگره ادبیات» به ذهن خطور میکند لحن نسبتا طبیعی و روایت بیپرده آن است. نقلقول سزار صریح و متعارف است و ماجراهایی که تعریف میکند اغلب سرراست و اینجهانی است. بااینهمه داستان پر است از اتفاقات خیالی که چیزهای خارقالعاده را به زندگی هر روز ما وارد میکند.
«کنگره ادبیات» مدام خواننده را به حدسزدن وامیدارد: آیرا شما را در یک مسیر هدایت میکند، فقط برای آنکه فرضیههایش را برهم زند و تغییر مسیر دهد (یا شاید برای اینکه مسائل را به سمت نتیجهگیری منطقی پیش برد- اگرچه آن منطق آشنا و بهراحتی قابل تشخیصدادن نیست...)، درحالیکه تقریبا در تمام مدت لحن صریحش را حفظ کرده است.
«کنگره ادبیات» از آن کتابهایی است که واقعا شبیه هیچ چیزی که احتمالا خوانندهها با آن مواجه شدهاند، نیست. (حتی اگر آثار دیگری از آیرا را هم خوانده باشند.) سزار توجه دیگران را به یگانگی جلب کرده و بر آن تاکید دارد؛ قطعا «کنگره ادبیات» سری از میان داستانهای دیگر درمیآورد، ترکیبی از قواعد ادبی و ویژگیهای شخصی عجیبوغریب که نسبتا هم تکاندهندهاند: طنزی خوب ولی خیلیخیلی غریب.
................ تجربهی زندگی دوباره ...............
